Từ năm 2026, một số giao dịch chuyển khoản có dấu hiệu bất thường có thể được ngân hàng rà soát, xác minh theo cơ chế kiểm soát rủi ro?
Từ năm 2026, một số giao dịch chuyển khoản có dấu hiệu bất thường có thể được ngân hàng rà soát, xác minh theo cơ chế kiểm soát rủi ro?
Trước đây, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) đã ban hành Quyết định 71/QĐ-HHΝΗ năm 2025 về việc phê duyệt “Sổ tay hướng dẫn phối hợp hỗ trợ xử lý rủi ro đối với tài khoản/thẻ/đơn vị chấp nhận thanh toán liên quan đến giao dịch chuyển tiền/thanh toán nghi ngờ gian lận giả mạo, lừa đảo”.
Việc ban hành Sổ tay được xem là một bước đi chủ động, mạnh mẽ và cần thiết nhằm tạo ra một cơ chế phối hợp thống nhất, kịp thời và hiệu quả giữa các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các tổ chức trung gian thanh toán trong việc ngăn chặn và xử lý các giao dịch gian lận, bảo vệ tối đa quyền lợi của khách hàng và góp phần làm trong sạch, an toàn hệ thống thanh toán quốc gia.
Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 19 Thông tư 17/2024/TT-NHNN được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 Điều 9 Thông tư 25/2025/TT-NHNN quy định tiêu chí nhận diện tài khoản thanh toán lừa đảo như sau:
Đảm bảo an toàn, bảo mật trong mở và sử dụng tài khoản thanh toán
1. Ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải ban hành quy định nội bộ về quản lý rủi ro trong mở và sử dụng tài khoản thanh toán bao gồm các nội dung:
…
b) Bộ tiêu chí nhận diện các tài khoản thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật (sau đây gọi tắt là Bộ tiêu chí) tối thiểu bao gồm các dấu hiệu về: nghi ngờ tính hợp pháp, hợp lệ của giấy tờ, tài liệu, thông tin, dữ liệu trong hồ sơ mở tài khoản thanh toán; số lượng, giá trị, tần suất giao dịch qua tài khoản thanh toán không phù hợp với thông tin nhận biết khách hàng của chủ tài khoản (bao gồm thông tin liên quan đến nghề nghiệp, chức vụ của khách hàng là cá nhân); chủ tài khoản thanh toán hoặc người đại diện hợp pháp của tổ chức mở tài khoản thuộc danh sách cảnh báo của cơ quan chức năng; tài khoản thanh toán có giao dịch thanh toán nhưng không thể liên hệ được với khách hàng. Ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải thường xuyên rà soát, chỉnh sửa, bổ sung, cập nhật Bộ tiêu chí dựa trên các tài liệu, thông tin, dữ liệu trong quá trình mở và sử dụng tài khoản thanh toán của khách hàng;
…
Theo đó, từ năm 2026, một số giao dịch chuyển khoản có dấu hiệu bất thường có thể được ngân hàng rà soát, xác minh theo cơ chế kiểm soát rủi ro nhằm phòng ngừa nguy cơ lừa đảo, rửa tiền và gian lận tài chính.
Đồng thời, các tổ chức tín dụng được khuyến nghị tăng cường giám sát, phát hiện sớm các tài khoản có dấu hiệu đáng ngờ để kịp thời áp dụng biện pháp kiểm soát rủi ro, một số trường hợp sau có thể được xem là dấu hiệu rủi ro theo cơ chế giám sát nội bộ của tổ chức tín dụng:
– Tài khoản nhận tiền từ nhiều nguồn rồi nhanh chóng chuyển đi hoặc rút hết;
– Giao dịch có tần suất bất thường;
– Tài khoản nhận tiền từ các tài khoản nằm trong danh sách nghi ngờ lừa đảo hoặc phát sinh giao dịch không phù hợp với nghề nghiệp, độ tuổi, lịch sử giao dịch của chủ tài khoản;
– Các tài khoản có thông tin không trùng khớp với cơ sở dữ liệu quốc gia;
– Tài khoản nằm trong danh sách rao bán trên mạng;
– Hoặc sử dụng chung thiết bị giao dịch cho nhiều tài khoản khác nhau cũng có thể bị xác minh;
Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, ngân hàng có thể liên hệ khách hàng để đối chiếu thông tin nhận diện, xác minh mục đích giao dịch và rà soát lịch sử chuyển tiền.
Trong một số trường hợp, giao dịch có thể bị tạm thời hạn chế theo quy trình kiểm soát nội bộ và yêu cầu của cơ quan chức năng (nếu có) để phục vụ quá trình kiểm tra, xác minh rủi ro giao dịch.
Theo cơ quan chức năng, việc xác minh nhằm mục đích bảo vệ khách hàng trước nguy cơ bị lợi dụng tài khoản cho các hành vi lừa đảo trực tuyến hoặc rửa tiền. Nếu sau rà soát không phát hiện vi phạm, các hạn chế giao dịch sẽ được gỡ bỏ và tài khoản vẫn được hoạt động trở lại bình thường.
Từ năm 2026, một số giao dịch chuyển khoản có dấu hiệu bất thường có thể được ngân hàng rà soát, xác minh theo cơ chế kiểm soát rủi ro? (Hình từ Internet)
08 giao dịch chuyển khoản dễ bị kiểm tra nhất theo quy định 2026?
Căn cứ tại khoản 1 Điều 13 Thông tư 25/2025/TT-NHNN quy định Phụ lục Danh sách khách hàng cá nhân mở và sử dụng tài khoản thanh toán nghi ngờ liên quan gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật.
Trong đó, tại chỉ tiêu [19] Phụ lục ghi rõ 08 lý do giao dịch chuyển khoản đáng ngờ, dễ bị kiểm tra:
(1) Thông tin trong hồ sơ tài khoản thanh toán của tổ chức không trùng khớp với thông tin của tổ chức trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp
(2) Thông tin trong hồ sơ mở tài khoản thanh toán của người đại diện hợp pháp không trùng khớp với thông tin của cá nhân đó trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
(3) Tài khoản thanh toán nằm trong danh sách được quảng cáo, mua, bán, trao đổi trên các website, hội nhóm trên không gian mạng.
(4) Tài khoản thanh toán nhận tiền từ nhiều tài khoản thanh toán khác nhau và được chuyển đi hoặc rút ra ngay trong thời gian rất ngắn (không để lại số dư hoặc để lại rất ít).
(5) Tài khoản thanh toán có hơn 03 giao dịch nhận tiền từ các tài khoản thanh toán nằm trong danh sách có dấu hiệu nghi ngờ liên quan đến lừa đảo, gian lận, giả mạo,…
(6) Tổ chức/tài khoản thanh toán/người đại diện hợp pháp của tổ chức thuộc danh sách cảnh báo của Ngân hàng Nhà nước, Cơ quan Công an hoặc các cơ quan có thẩm quyền khác.
(7) Tài khoản thanh toán phát sinh giao dịch bất thường (giá trị, số lượng, tần suất, thời gian, địa điểm giao dịch bất thường; không phù hợp với ngành nghề kinh doanh, lịch sử giao dịch của tổ chức).
(8) Tài khoản thanh toán có giao dịch thanh toán nhưng không thể liên hệ được với khách hàng.
09 trường hợp nhận tiền chuyển khoản không phải nộp thuế TNCN mới nhất 2026?
Căn cứ theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan như Thông tư 111/2013/TT-BTC, Nghị định 65/2013/NĐ-CP:
Thuế thu nhập cá nhân được hiểu một loại thuế trực thu, đánh vào phần thu nhập phát sinh của cá nhân, nhằm mục đích tài chính, phân phối lại thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội, đồng thời là công cụ điều tiết kinh tế của nhà nước.
Dưới đây là tổng hợp 09 trường hợp phổ biến nhận tiền chuyển khoản không phải nộp thuế TNCN mà người dân cần biết:
(1) Vay mượn giữa người thân, bạn bè – không phải thu nhập chịu thuế
Các khoản tiền cá nhân nhận được từ người thân, bạn bè để phục vụ mục đích vay mượn, hỗ trợ, giúp đỡ đều được pháp luật xác định là quan hệ dân sự, không phát sinh thu nhập nên không thuộc diện chịu thuế.
Tuy nhiên, để tránh hiểu nhầm, người chuyển tiền nên ghi rõ nội dung như: “vay tiền”, “giúp tạm”, “chuyển khoản mượn tiền”.
(2) Nhận tiền để đáo hạn khoản vay ngân hàng
Người vay ngân hàng đến kỳ đáo hạn thường nhờ người thân chuyển tiền hộ để tất toán trước khi vay lại. Khoản tiền chuyển vào tài khoản nhằm mục đích kỹ thuật này không tạo ra thu nhập cá nhân nên không bị đánh thuế.
(3) Kiều hối – tiền gửi từ người thân ở nước ngoài
Tiền thân nhân gửi từ nước ngoài về, hay còn gọi là kiều hối, được pháp luật Việt Nam miễn thuế nhằm khuyến khích nguồn ngoại tệ. Khoản tiền này không được xem là thu nhập chịu thuế cá nhân nếu gửi qua các kênh chính thức như ngân hàng, công ty chuyển tiền hợp pháp.
(4) Các hoạt động thu hộ, chi hộ
Những cá nhân làm nghề shipper, thu hộ tiền hàng (COD), hoặc nhận tiền rồi chi lại theo ủy quyền (ví dụ như nhân viên cây xăng thu tiền hộ công ty) không phải kê khai thu nhập cá nhân. Lý do là các khoản này không mang tính thu nhập thật sự mà chỉ là trung gian giao dịch.
(5) Nhận – chuyển tiền hộ mà không thu phí
Khi bạn chuyển tiền giúp người khác và không thu bất kỳ khoản phí, thu nhập nào, số tiền nhận vào tài khoản sẽ không bị tính thuế. Tuy nhiên, nếu có thu phí thì phần phí dịch vụ có thể bị đánh thuế thu nhập từ dịch vụ (5% – 7%).
(6) Nhận tiền bán nhà, đất và đã hoàn thành nghĩa vụ thuế
Nếu cá nhân bán bất động sản và đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế trước đó (thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ…), số tiền chuyển khoản thanh toán sau này không bị đánh thuế lại. Tuy nhiên, nếu phát hiện việc khai giá thấp để trốn thuế, cơ quan thuế có quyền truy thu phần chênh lệch.
(7) Tiền lương đã khấu trừ thuế – chuyển cho người thân
Tiền lương sau thuế mà cá nhân chuyển cho vợ, chồng hoặc người thân khác không được xem là thu nhập mới. Vì vậy, người nhận sẽ không bị tính thuế lại. Điều quan trọng là phải chứng minh nguồn tiền là tiền lương đã qua khấu trừ theo quy định.
(8) Lương từ nước ngoài – đã đóng thuế sở tại
Người lao động Việt Nam đang làm việc tại nước ngoài nếu đã nộp thuế tại quốc gia sở tại, khi chuyển tiền về nước sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân. Điều kiện là phải có chứng từ chứng minh thuế đã đóng, chuyển qua ngân hàng chính thống.
(9) Lãi cho vay cá nhân nhỏ lẻ – không bị đánh thuế
Khi cá nhân cho người khác vay tiền theo hình thức dân sự (họ, hụi, bạn bè, người thân…) mà không có lãi hoặc lãi nhỏ, không thường xuyên thì không bị coi là kinh doanh nên không phải đóng thuế.
Tuy nhiên, nếu cho doanh nghiệp, tổ chức vay và nhận lãi định kỳ, người cho vay có thể phải nộp thuế 5% trên phần lãi.
(Nguồn: thuvienphapluat.vn)
https://thuvienphapluat.vn/ma-so-thue/phap-luat-thue/tu-nam-2026-mot-so-giao-dich-chuyen-khoan-co-dau-hieu-bat-thuong-co-the-duoc-ngan-hang-ra-soat-xac--891362-225346.html
