Hai nước Vùng Vịnh bí mật tấn công Iran, nguy cơ chiến tranh vượt tầm kiểm soát
Các quốc gia vùng Vịnh đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào một cuộc chiến khu vực quy mô lớn sau khi xuất hiện hàng loạt thông tin cho thấy Ả Rập Xê Út và UAE đã bí mật tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran để đáp trả các đòn không kích và tên lửa của Tehran.
Cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran có nguy cơ lôi kéo các quốc gia vùng Vịnh vào cuộc chiến
Ả Rập Xê Út lần đầu trực tiếp không kích Iran
Theo truyền thông Mỹ, những hoạt động quân sự này diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột Trung Đông leo thang nhanh chóng kể từ cuối tháng 2, khi Mỹ và Israel phát động các chiến dịch không kích nhằm vào Iran.
Nguồn tin cho biết, Không quân Ả Rập Xê Út đã thực hiện một loạt cuộc tấn công bí mật vào lãnh thổ Iran hồi cuối tháng 3.
Đây được xem là lần đầu tiên Riyadh trực tiếp triển khai hành động quân sự chống Iran, thay vì chỉ dựa vào sự bảo vệ của Mỹ như trước đây.
Một quan chức phương Tây mô tả đây là “những đòn trả đũa tương xứng” sau khi Ả Rập Xê Út liên tục hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào sân bay, cơ sở dầu khí và hạ tầng chiến lược.
Dù các mục tiêu cụ thể không được tiết lộ, các nguồn tin cho biết Riyadh sau đó đã bí mật thông báo cho Tehran về các cuộc không kích nhằm tránh xung đột vượt khỏi tầm kiểm soát.
Theo các quan chức Iran và phương Tây, động thái này mở đường cho các cuộc tiếp xúc ngoại giao kín giữa hai nước, dẫn tới một thỏa thuận giảm leo thang không chính thức trước khi Mỹ và Iran đạt lệnh ngừng bắn ngày 7/4.
Một quan chức Iran cho biết mục tiêu của thỏa thuận là “chấm dứt các hành động thù địch, bảo vệ lợi ích chung và ngăn xung đột lan rộng”.
UAE cũng tham gia chiến dịch quân sự chống Iran
Song song với Ả Rập Xê Út, UAE cũng đã tiến hành các cuộc tấn công quân sự bí mật nhằm vào Iran.
Theo báo cáo, UAE thực hiện các đòn phản công sau khi các cơ sở dầu khí, cảng biển và hạ tầng năng lượng của nước này bị Iran tấn công trong nhiều tuần liên tiếp.
Một trong những mục tiêu được cho là đảo Lavan của Iran, nơi UAE tiến hành không kích ngay trước thời điểm lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Báo cáo còn dẫn các hình ảnh và dữ liệu tình báo cho thấy chiến đấu cơ Mirage do Pháp sản xuất và máy bay không người lái Wing Loong đã hoạt động bên trong không phận Iran.
Khác với Ả Rập Xê Út, UAE được cho là theo đuổi lập trường cứng rắn hơn, tập trung gây tổn thất trực tiếp cho Tehran trong khi hạn chế các động thái ngoại giao công khai.
Cuộc chiến hiện tại bắt đầu từ ngày 28/2 sau các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Đáp trả, Tehran đã mở rộng chiến dịch quân sự sang toàn bộ sáu quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), sử dụng tên lửa và UAV để nhắm vào căn cứ quân sự Mỹ, sân bay dân sự, cơ sở dầu khí và tuyến vận tải chiến lược trong khu vực.
Iran cũng bị cáo buộc tìm cách phong tỏa eo biển Hormuz — tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.
Trong đợt giao tranh trước lệnh ngừng bắn, Ả Rập Xê Út ghi nhận hơn 105 vụ tấn công bằng tên lửa và UAV chỉ trong một tuần, từ ngày 25 đến 31/3. Tuy nhiên, con số này giảm mạnh xuống còn khoảng 25 vụ trong tuần đầu tháng 4 sau các cuộc tiếp xúc ngoại giao bí mật.
Các nguồn tin phương Tây cho rằng ở giai đoạn cuối, nhiều cuộc tấn công nhằm vàoẢ Rập Xê Út xuất phát từ Iraq thay vì trực tiếp từ Iran, cho thấy Tehran đã phần nào giảm mức độ can dự trực tiếp.
Kuwait cáo buộc IRGC xâm nhập vũ trang
Căng thẳng tiếp tục leo thang khi Kuwait thông báo bắt giữ ít nhất 4 thành viên thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trên đảo Bubiyan.
Nhóm này bị cáo buộc tìm cách thực hiện các “hoạt động khủng bố” sau khi đổ bộ bằng tàu cá hồi đầu tháng.
Iran bác bỏ các cáo buộc và yêu cầu Kuwait trả tự do cho những người bị bắt giữ, gọi các tuyên bố của Kuwait là “vô căn cứ”.
Trong khi đó, UAE lên tiếng ủng hộ Kuwait và chỉ trích “các hành động thù địch và khủng bố” của IRGC.
Khủng hoảng hiện cũng làm lộ rõ sự chia rẽ trong nội bộ các nước Arab vùng Vịnh.
Ả Rập Xê Út lựa chọn chiến lược cân bằng giữa trả đũa quân sự và duy trì đối thoại với Tehran, trong khi UAE theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn hơn.
Hoàng thân Turki al-Faisal, cựu đại sứ Ả Rập Xê Út tại Mỹ, cảnh báo rằng một cuộc chiến toàn diện với Iran sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho toàn khu vực.
Ông cho rằng các cơ sở dầu mỏ phía đông Ả Rập Xê Út, nhà máy khử muối, hoạt động hành hương Hajj và chương trình cải cách Vision 2030 đều có thể bị tê liệt nếu chiến tranh lan rộng.
Ả Rập Xê Út và Qatar được cho là cũng từ chối tham gia sâu hơn vào các chiến dịch quân sự chống Iran do lo ngại nguy cơ trả đũa trực tiếp.
Tình hình khu vực vẫn cực kỳ mong manh
Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee xác nhận Israel đã triển khai các hệ thống phòng không Iron Dome cùng nhân sự tới UAE để hỗ trợ bảo vệ không phận vùng Vịnh.
Anh và nhiều nước châu Âu cũng tham gia bảo vệ các đồng minh vùng Vịnh trước nguy cơ tấn công bằng UAV và tên lửa.
Tuy nhiên, cuộc chiến kéo dài hơn 10 tuần đã bộc lộ giới hạn trong khả năng phòng thủ của các nước vùng Vịnh và cả sự bảo trợ quân sự của Mỹ.
Dù lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran hiện vẫn còn hiệu lực, giới quan sát cho rằng tình hình khu vực vẫn cực kỳ mong manh.
Nếu các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Washington và Tehran đổ vỡ hoặc các cuộc tấn công tái diễn, Ả rập Xê Út, UAE và các quốc gia vùng Vịnh khác có nguy cơ trở thành mục tiêu trực tiếp của Iran trong một cuộc chiến Trung Đông quy mô lớn chưa từng có trong nhiều thập kỷ.
