Tổng thống Mỹ yêu cầu các nước ‘tự đến Hormuz mà lấy lại dầu’

Tổng thống Trump cho rằng các nước bị ảnh hưởng bởi Hormuz tắc nghẽn, như Anh, nên mua dầu Mỹ hoặc tự đến eo biển này để “lấy lại dầu”.

“Đối với tất cả những quốc gia không thể tiếp cận nguồn nhiên liệu qua eo biển Hormuz, như Anh, nước đã từ chối tham gia chiến dịch Iran, tôi có một gợi ý. Thứ nhất, hãy mua của Mỹ, chúng tôi có rất nhiều. Thứ hai, hãy gom chút can đảm muộn màng, đến eo biển Hormuz và tự mà lấy lại”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 31/3.

Eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu và LNG thế giới, gần như bị Iran phong tỏa kể từ khi Mỹ, Israel phát động chiến dịch tấn công cuối tháng 2, khiến hàng nghìn tàu dầu bị tắc nghẽn ở vịnh Ba Tư và thị trường năng lượng toàn cầu đảo lộn.

Ông Trump từng kêu gọi các đồng minh NATO, EU và một số nước khác triển khai tàu chiến để mở cửa Hormuz. Tuy nhiên, các bên đều không muốn tham gia chiến dịch hộ tống tàu dầu qua eo biển, khiến ông Trump không hài lòng, đặt câu hỏi về tương lai của NATO, đồng thời chỉ trích các đồng minh châu Âu như Anh, Pháp.

“Các vị sẽ phải học cách tự chiến đấu vì chính mình. Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp nữa, giống như cách các vị đã không đứng cùng chúng tôi”, Tổng thống Trump viết. “Iran về cơ bản đã bị suy yếu nghiêm trọng. Phần khó nhất đã xong. Hãy tự đi lấy dầu của mình đi”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 2/3. Ảnh: AP

Ông Trump gần đây liên tục phát tín hiệu tích cực trong đàm phán với Iran, nhưng đồng thời cũng đe dọa phá hủy toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu, cơ sở lọc nước biển của Iran nếu nước này không sớm chấp nhận thỏa thuận với Washington và lập tức mở lại eo biển Hormuz.

Iran đến nay chưa có dấu hiệu nhượng bộ, thậm chí quốc hội nước này đã thông qua kế hoạch thu phí tàu thuyền sử dụng eo biển Hormuz. Trong phỏng vấn sau đó vào ngày 1/4, ông Trump cho biết Nhà Trắng chưa có kế hoạch rút nguồn lực khỏi khu vực eo biển.

Các xuồng IRGC di chuyển quanh một tàu chở dầu trong cuộc diễn tập trên eo biển Hormuz ngày 17/2. Ảnh: AFP

“Sẽ có lúc tôi làm điều đó, chưa phải bây giờ, nhưng các nước khác phải bước vào và tự xử lý”, ông nói. “Iran đã bị suy yếu, nhưng các nước sẽ phải tự làm phần việc của mình”.

Trong họp báo cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ủng hộ quan điểm của ông Trump, cho biết lãnh đạo Mỹ đã “sẵn sàng gánh phần việc nặng nề thay cho thế giới tự do để xử lý mối đe dọa từ Iran”.

“Còn rất nhiều quốc gia trên thế giới lẽ ra phải sẵn sàng góp sức tại tuyến hàng hải trọng yếu này. Đây không chỉ là việc của riêng Hải quân Mỹ”, ông Hegseth nói. “Theo tôi được biết thì vẫn còn một Hải quân Hoàng gia Anh từng được coi là hùng mạnh và hoàn toàn có thể làm những việc như thế. Tổng thống chỉ đang nhấn mạnh rằng đây là tuyến hàng hải quốc tế mà Mỹ sử dụng ít hơn nhiều nước khác”.

Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, lưu lượng tàu qua lại eo biển Hormuz đã giảm khoảng 95%, theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler.

Iran đã cho phép một số tàu từ Malaysia, Trung Quốc, Ai Cập, Hàn Quốc và Ấn Độ qua eo biển Hormuz. Tehran cũng đã công bố danh sách “những nước thân thiện” có thể sử dụng eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại mà không bị cản trở gồm Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Trung Quốc và Nga.

Truyền thông Iran cho biết kế hoạch thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz mà quốc hội nước này vừa thông qua có quy định cơ chế thanh toán sử dụng đồng rial của Iran. Kế hoạch được cho là còn đề cập đến những biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn hàng hải và vai trò của lực lượng vũ trang Iran tại eo biển, nhưng thông tin chi tiết chưa được công bố.

Đức Trung (Theo Politico, CNN, Washington Post)

Nguồn VNE: https://vnexpress.net/tong-thong-my-yeu-cau-cac-nuoc-tu-den-hormuz-ma-lay-lai-dau-5056987.html